1 . قلب‌هايى كه اسماى جمال و رحمت الهى در آن ظاهر شده است ، همچون قلب عيسى مسيح عليه السلام . در چنين قلب‌هايى ، رجا بر خوفْ غلبه دارد . 2 . قلب‌هايى كه اسماى جلال و عظمت الهى در آن تجلّى كرده است . در اين قلوب ، خوف بر رجا غلبه دارد همچون قلب يحياى پيامبر عليه السلام . 3 . قلبى كه اسماى جمال و جلال ، هر دو در آن تجلّى كرده است و در نتيجه ، خوف و رجا يكسان در آن وجود دارد . « 1 » صاحب اين قلب جمعى ، « احَدى احمدى ، خاتمِ دايره كمال و جامعِ ولايت مطلقه و نبوّت مطلقه است » ؛ « 2 » يعنى پيامبر اكرم . امام رحمه الله معتقد است : اين خوف و رجا كه از تجلّيات آسمانى است ؛ منقطع شدنى نيست و به انقطاع دار طبيعت و رجوع نفس شريفه آنان از اين عالم ، منقطع نشود . « 3 » حضرت امام رحمه الله ، گفتار صدرالمتألهين را كه ناظر بر انقطاع خوف در آخرت است ، نقل كرده و در توجيه آن ، بيان نموده كه مقصود ايشان خوف از عذاب و عقاب است ، نه خوف از تجلّيات جلال ؛ زيرا خوف در اثر تجلّى اسماى جلال ، به سبب استمرار و كمال تجلّى در جهان آخرت ، همچنان استمرار دارد . امام رحمه الله مىفرمايد : و اين‌كه در شرح اصول [ كافى ] ، فيلسوف عظيم الشأن اسلامى و حكيم بزرگوار ايمانى ، در ذيل اين فقره از حديث شريف فرمودند كه « خوف ، از كمال باقيه در عالم آخرت نيست و منقطع مىشود به انقطاع اين عالم » ، مقصود ، غير از اين خوف است كه از تجلّيات جلال است ؛ زيرا كه اين تجلّيات ، بعد از رفع اشتغال از طبيعت ، بالاتر و كامل‌تر است . « 4 » سه . زهد عارفان حضرت امام رحمه الله پيش از پرداختن به اقسام زهد ، بر دو نكته تأكيد مىكند : 1 . صفات نفسانى و مقامات انسانى ، مراتب و درجات بىشمارى دارد كه به حسب جزئيات ، قابل احصا نيست . 2 . اگر در ظاهر گفتار ائمه عليهم السلام ، احياناً اختلاف ديده مىشود ، به سبب اختلاف

--> ( 1 ) . همان ، ص 142 - 143 ( با تلخيص ) . ( 2 ) . همان ، ص 143 . ( 3 ) . همان ، ص 143 - 144 . ( 4 ) . همان ، ص 144 .